Skip to main content

Manav Vikas ki Samajh Unit 1 Explanation DU SOL NCWEB | 1st/2nd/3rd Year and All Semesters Education

The Learners Community and Technology


2nd Semester                 Education DSC

рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рд╕рдордЭ

рдЕрдз्рдпाрдп 1 : рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं рдПрд╡ं рд╡िрднिрди्рди рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПं





рд╡िрдХाрд╕ рдФрд░ рд╡ृрдж्рдзि рдоें рдЕंрддрд░ :-


  1. рд╡ृрдж्рдзि рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рдоाрдкрди рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдоाрдкी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рдФрд░ рдЧुрдгाрдд्рдордХ рджोрдиों рдЖрдзाрд░ों рдкрд░ рдоाрдкी рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЕрдкрдиे рдЖрд╕ рдкाрд╕ рдкрдб़ोрд╕ рдпा рдЕрдкрдиे рдШрд░ рдХे рд╣ी рдмрдЪ्рдЪों рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХрд░ рд╕рдХрддे рд╣ैं рдЬрдм рдмрдЪ्рдЪे рдмрдб़े рд╣ो рд░рд╣े рд╣ोрддे рд╣ैं рддो рд╣рдо рдЙрди рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдмрджрд▓ाрд╡ों рдХो рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рд░ूрдк рд╕े рдоाрдл рд╕рдХрддे рд╣ैं рдФрд░ рдпрджि рд╣рдо рдпрд╣ рдЬाрдирдиा рд╣ै рдХि рдкिрдЫрд▓े 6 рдорд╣ीрдиे рдоें рдмрдЪ्рдЪों рдХा рдоृрдд рд╕्рддрд░ рдХ्рдпा рдеा рддो рд╣рдоें рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдкрддा рдЪрд▓ рдЬाрдПрдЧा।


  1. рдХिрд╕ी рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рд╡ृрдж्рдзि рдПрдХ рдиिрд╢्рдЪिрдд рд╕рдордп рд╕ीрдоा рддрдХ рд╣ोрддी рд╣ै рдкрд░ंрддु рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдХोрдИ рд╕рдордп рд╕ीрдоा рдирд╣ीं рд╣ोрддी рд╡िрдХाрд╕ рдЬीрд╡рди рднрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рд╢рд░ीрд░ рдПрдХ рдЙрдо्рд░ рдкрд░ рдЖрдХрд░ рд╡ृрдж्рдзि рдХрд░рдиा рдмंрдж рдХрд░ рджेрддा рд╣ै рдЬैрд╕े рдХि рдЙрд╕рдХी рд▓ंрдмाрдИ рдмрдв़рдиा рдмंрдж рд╣ो рдЬाрддी। рдкрд░ंрддु рд╡िрдХाрд╕ рдЬीрд╡рди рднрд░ рдЪрд▓рддा рд╣ै рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП рд╡्рдпрдХ्рддि рдоें рднाрд╖ा, рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдХौрд╢рд▓, рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рд╡िрд╢ेрд╖рддाрдПं, рдмुрдж्рдзि, рд╡िрдЪाрд░ों, рддрд░्рдХों рдПрд╡ं рд╕ंрд╡ेрдЧ рдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдмिрдиा рд░ुрдХे рдЬीрд╡рди рдХे рдЕंрдд рддрдХ рдЪрд▓рддा рд╣ै।


  1. рд╡ृрдж्рдзि рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдЬैрд╡िрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдиों рд╕े рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рдЕंрдЧों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрддा рд╣ै। рд╡िрдХाрд╕ рдХा рддाрдд्рдкрд░्рдп рдЬैрд╡िрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╡िрднिрди्рди рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдФрд░ рд╕ांрд╕्рдХृрддिрдХ рдХाрд░्рдп рдХो рдж्рд╡ाрд░ा рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЖрдЪाрд░ рд╡िрдЪाрд░ рдоें рд╣ोрдиे рд╡ाрд▓े рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╕े рд╣ै।


  1. рд╡ृрдж्рдзि рджिрдЦाрдИ рджेрддी рд╣ै рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЙрд╕े рдЪिрди्рд╣िрдд рдХिрдпा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै рдкрд░ंрддु рд╡िрдХाрд╕ рдЧрд╣рди рдФрд░ рдЬрдЯिрд▓ рд╣ोрддा рд╣ै рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдпрд╣ рд╕рд░рд▓рддा рд╕े рджिрдЦाрдИ рдирд╣ीं рджेрддा। рд╡ृрдж्рдзि рдХो рд╣рдо рд╕рд░рд▓ рд░ूрдк рд╕े рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рд╕े рдиाрдк рд╕рдХрддे рд╣ैं рдкрд░ंрддु рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдоाрдкрдиे рдХे рд▓िрдП рдЧрд╣рди рд╢ोрдз рдХрд░рдиा рдкрдб़рддा рд╣ै।


  1. рд╡ृрдж्рдзि рдПрдХ рдЖрдпाрдоी рд╣ै рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдмрд╣ुрдЖрдпाрдоी рд╣ै। рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╡ृрдж्рдзि рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХो рдкрд░िрднाрд╖िрдд рдХрд░рддी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рднौрддिрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдк्рд░рдоुрдЦ рд╣ै рдкрд░ंрддु рджूрд╕рд░ी рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕ рдЕрдкрдиे рдЕंрджрд░ рдХрдИ рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдХो рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рдХिрдП рд╣ुрдП рд╣ोрддा рд╣ै рдЬो рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рдХो рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рдмрдирддे рд╣ैं।


рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╡िрднिрди्рди рдЖрдпाрдоों рдХा рд╡рд░्рдгрди :-


  1. рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╡िрдХाрд╕ :- рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдЖрдпाрдоों рдоें рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЖрдпाрдо рд╣ै। рдЗрд╕рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рд╢рд░ीрд░ рдЕंрдЧों рдХा рдмрдв़рдиा рдФрд░ рдЙрдирдоें рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рд╣ोрдиा рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рд╕рдо्рдоिрд▓िрдд рд╣ै। рдЬрди्рдо рдХे рдмाрдж рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд▓ंрдмाрдИ рднрдЬрди рдЖрджि рдоाрдд्рд░ाрдд्рдордХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрди рдоें рдЖрддे рд╣ैं। рд╡ृрдж्рдзि рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЖрдпाрдо рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕े рд╡िрдХाрд╕ рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгा рдХे рд░ूрдк рдоें рд╕рдордЭा рдЬा рд╕рдХрддा рд╣ै।


  1. рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдХ्рд░िрдпाрдУं рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдХा рд╡िрдХाрд╕:-рдЬрдм рдмрдЪ्рдЪा рдкैрджा рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдЙрд╕े рдХेрд╡рд▓ рдХुрдЫ рд╣ी рдЪीрдЬें рдХрд░рдиी рдЖрддी рд╣ै рдЬैрд╕े рд░ोрдиा рдФрд░ рдЪुрд╕рдиा‌ рдкрд░ंрддु рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдмрдЪ्рдЪा рдмрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै рд╡рд╣ рдЕрди्рдп рдЪीрдЬें рдФрд░ рдХ्рд░िрдпा рд╕ीрдЦрддा рд╣ै рдЬैрд╕े рдЙंрдЧрд▓िрдпों рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдоूрдд्рд░ рдФрд░ рд╕्рд╡рдЪ्рдЫ рдХ्рд░िрдпाрдУं рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдЕрдкрдиे рдкैрд░ों рдХी рдоांрд╕рдкेрд╢िрдпों рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рдЖрджि рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рдоुрдЦ्рдп рдЙрджाрд╣рд░рдг рд╣ै।


  1. рднाрд╖ा рдХा рд╡िрдХाрд╕ :-рдХिрд╕ी рднी рд╡्рдпрдХ्рддि рдоें рднाрд╖ा рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдЬрдЯिрд▓ рдЕрдерд╡ा рдХрдаिрди рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рд╣ै।рдмрдЪ्рдЪा рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕рджрд╕्рдпों рдХो рджेрдЦрдХрд░ рд╕ुрдирдиा рдФрд░ рдмोрд▓рдиे рдХी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддा рд╣ै। рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдмрдЪ्рдЪा рдмрдб़ा рд╣ोрддा рдЬाрддा рд╣ै рдЙрд╕ी рдк्рд░рдХाрд░ рдЙрд╕рдХे рднाрд╖ा рдоें рд╡िрдХाрд╕ рд╣ोрддा рд░рд╣рддा рд╣ै рд╡рд╣ рдХुрдЫ рдирдП рд╢рдм्рджों рдХो рд╕ीрдЦрддा рд╣ै рддрдеा рдЙрди्рд╣ें рдмोрд▓рдиे рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै।

  2. рд╕ंрд╡ेрдЧाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ :-рд╕ंрджीрдк рд╢рдм्рдж рдХा рдЕंрдЧ्рд░ेрдЬी рдоें рдЕрд░्рде рд╣ै emotion । рд╕ंрд╡ेрдЧ рдПрдХ рднाрд╡рдиाрдд्рдордХ рд╕्рдеिрддि рд╣ै рдЬрдм рдЙрдж्рджीрдк्рдд рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХो рд╕ंрд╡ेрдЧ рдХा рдиाрдо рджिрдпा рдЧрдпा рд╣ै। рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд░ूрдк рдоें рднрдп , рдХ्рд░ोрдз, рдЪिंрддा, рдк्рд░рд╕рди्рдирддा рдЖрджि рдЙрдж्рджीрдкрдд рдЕрд╡рд╕्рдеाрдПं рд╣ैं। рд╕рдордп рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдордиुрд╖्рдп рдЕрд▓рдЧ-рдЕрд▓рдЧ рд╕ॉрди्рдЧ рдмेрдЧो рдХो рдорд╣рд╕ूрд╕ рдХрд░рддा рд╣ै рд╕ंрд╡ेрдЧाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ рдХा рдЕрд░्рде рд╕ंрдбे рдХो рдкрд░ рдиिрдпंрдд्рд░рдг рд╕े рднी рд╣ोрддा рд╣ै।


  1. рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдХाрд╕ :-рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рддाрдд्рдкрд░्рдп рд╣ै рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЕрдкрдиे рд╕рдоाрдЬ рдХे рд╕ाрде рдЕंрддः рдХ्рд░िрдпा рдХрд░рдиे рдФрд░ рд╡िрднिрди्рди рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдФрд░ рднूрдоिрдХाрдУं рдХे рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рд╣ै рдЙрджाрд╣рд░рдг рдХे рд▓िрдП рдЬрдм рдмрдЪ्рдЪा рдкैрджा рд╣ोрддा рд╣ै рддो рд╡рд╣ рд╕рд░्рд╡рдк्рд░рдердо рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рд╕ाрде рд╕ंрд╡ाрдж рдХрд░рдиा рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддा рд╣ै рдзीрд░े-рдзीрд░े рд╕рдоाрдЬ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХाрд░्рдпрд╕्рдерд▓ рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рд╕рднाрдУं рдЖрджि рдХा рдЕрд╡рд▓ोрдХрди рдХрд░рдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рд╡рд╣ां рдкрд░ рднी рдЕрдкрдиा рд╕ंрд╡ाрдж рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдПрдХ рдк्рд░рдХाрд░ рд╕े рдПрдХ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдк्рд░ाрдгी рдмрди рдЬाрддा рд╣ै।


  1. рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ :- рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ рд╕े рдЕрднिрдк्рд░ाрдп рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рд╡िрднिрди्рди рдмौрдж्рдзिрдХ рдк्рд░рдХ्рд░िрдпाрдУं рд╕े рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рд╡рд╣ рддрд░्рдХ, рд╡िрдЪाрд░, рд╕ंрд╡ाрдж, рдЕрд╡рд▓ोрдХрди,рд╕рдорд╕्рдпा рд╕рдоाрдзाрди рдиिрд░्рдгрдп рд▓ेрдиे рдЖрджि рдХी рдХ्рд╖рдорддाрдУं рдХो рдЕрд░्рдЬिрдд рдХрд░рддा рд╣ै। рдЬीрди рдкिрдпाрдЬे рдиे рд╕ंрдЬ्рдЮाрдиाрдд्рдордХ рд╡िрдХाрд╕ рдкрд░ рдмрд╣ुрдд рд╡िрддрд░рдг рдоें рдЕрдз्рдпрдпрди рдХिрдпा рд╣ै।


рдоाрдирд╡ рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╡िрднिрди्рди рд╕्рддрд░ 

  • рдЬрди्рдо рдкूрд░्рд╡ рдЕрд╡рд╕्рдеा :- рдпрд╣ рд╕ंрд╕्рдеा рдХे рджौрд░ाрди рдмрдЪ्рдЪा рд╕्рдд्рд░ी рдХे рдЧрд░्рдн рдзाрд░рдг рдоैं рд╣ोрддा рд╣ै। рдпрд╣ рдЕрд╡рд╕्рдеा рд▓рдЧрднрдЧ 40 рд╣рдл्рддे рдпा 9 рдорд╣ीрдиे рддрдХ рдЪрд▓рддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдХा рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдХी рдоाрддा рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЬीрд╡рдирд╢ैрд▓ी рдФрд░ рдЦाрди-рдкाрди рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рдХрд░рддा рд╣ै।


  • рд╢िрд╢ु рдЕрд╡рд╕्рдеा :- рдоाрдирд╡ рдХे рд╡िрдХाрд╕ рдХे рд╕्рддрд░ рдХो рдЬрди्рдо рд╕े рд▓ेрдХрд░ 18 рдорд╣ीрдиे рдХी рдЖрдпु рдХे рдЕंрддрд░्рдЧрдд рд╕ीрдоा рдмंрдж рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рджिрдоाрдЧ рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдЧрддिрд╡िрдзिрдпों рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рднाрд╖ा рдХौрд╢рд▓ рдХा рд╡िрдХाрд╕ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмрдЪ्рдЪे рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рдордз्рдп рднाрдЧ рдЙрд╕рдХे рд╣ाрде рдкैрд░ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЕрдзिрдХ।


  • рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдмाрд▓्рдпाрд╡рд╕्рдеा 18 рдорд╣ीрдиे рд╕े 3 рд╡рд░्рд╖ :- рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмрдЪ्рдЪा рд╡िрднिрди्рдирд╢ाрд░ीрд░िрдХ рдкрд░िрд╡рд░्рддрдиों рд╕े рдЧुрдЬрд░рддा рд╣ै। рдЙрд╕рдХे рд╢рд░ीрд░ рдХे рдордз्рдп рднाрдЧ рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рд╣ाрде рдкैрд░ рдФрд░ рдЕрди्рдп рдЬोрдб़ рддीрд╡्рд░ рдЧрддि рд╕े рдмрдв़рддे рд╣ैं рдЬिрд╕рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рдмрдЪ्рдЪा рд╕ंрддुрд▓рди рдмрдиा рдкाрддा рд╣ै рдЦрдб़ा рд╣ोрддा рд╣ै рддрдеा рдЪрд▓рдиा рдФрд░ рджौрдб़рдиा рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддा рд╣ै।


  • рдоाрдз्рдпрдоिрдХ рдмाрд▓्рдпाрд╡рд╕्рдеा 3 рд╡рд░्рд╖ рд╕े 5 рд╡рд░्рд╖ :- рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╣рдо рдкूрд░्рд╡ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЕрд╡рд╕्рдеा рдХे рд░ूрдк рдоें рдЬाрдирддे рд╣ैं। рдпрд╣ рд╡्рдпрд╡рд╕्рдеा рд╣ोрддी рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдмрдЪ्рдЪा рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдЬाрдиे рдХी рддैрдпाрд░ी рдХрд░рддा рд╣ै рдЗрд╕ рджौрд░ाрди рдмрдЪ्рдЪा рдЕрдкрдиी рднाрд╖ा рдХो рдкрд░िрдкрдХ्рд╡ рдХрд░ рд░рд╣ा рд╣ोрддा рд╣ै рддрдеा рдпрд╣ рдЖрдХाрд░ рд╕рдордп рд╕्рдеाрди рджूрд░ी рдЖрджि рдХी рдЕрд╡рдзाрд░рдгाрдУं рдХो рд╕рдордЭрдиा рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддा рд╣ै।


  • рдЙрдд्рддрд░ рдмाрд▓्рдпाрд╡рд╕्рдеा 5 рд╡рд░्рд╖ рд╕े 12 рд╡рд░्рд╖ :- рд░рддि рдХे рдХाрд▓ рдоें рдпрд╣ рдХाрд▓ рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдХाрди рд╣ोрддा рд╣ै рдЕрдкрдиे рджिрди рдХा рдПрдХ рдмрдб़ा рд╣िрд╕्рд╕ा рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдоें рдмिрддाрддा рд╣ै рд╣ाрд▓ांрдХि рд╣рдоें рдпрд╣ рднी рд╕рдордЭрдиा рд╣ोрдЧा рдХि рдЬिрди рд╕ंрджрд░्рднों рдоें рд╡िрдж्рдпाрд░्рдеी рд╡िрдж्рдпाрд▓рдп рдирд╣ीं рдкрд╣ुंрдЪ рдкाрддा рд╡рд╣ рдШрд░ рдкрд░िрд╡ाрд░ рдоें рдЙрдирдХा рдЕрдиौрдкрдЪाрд░िрдХ рдк्рд░рд╢िрдХ्рд╖рдг рдЪрд▓рддा рд░рд╣рддा рд╣ै।рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмрдЪ्рдЪा рд╕्рд╡рдпं рдЕрдкрдиे рдоाрдз्рдпрдо рд╕े рд╡рд╕्рддुрдУं рдоें рддुрд▓рдиा рдХрд░рдиा рд╕ीрдЦрддा рд╣ै рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рдмрдЪ्рдЪा рдирдП рдоिрдд्рд░ рдмрдиाрддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рдоूрд╣ों рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддा рд╣ै।


  • рдХिрд╢ोрд░ाрд╡рд╕्рдеा 12 рд╡рд░्рд╖ рд╕े 15 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ :- рдпा рд╡рд╕्рддु рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЬीрд╡рди рдХी рдПрдХ рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХी рдоाрдирд╕िрдХ рд╢ाрд░ीрд░िрдХ рд╕ंрд░рдЪрдиाрдУं рдоें рдЖрдиे рд╡ाрд▓े рдмрджрд▓ाрд╡ рдЙрд╕рдХे рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХो рднी рдиाрдЯрдХीрдп рд░ूрдк рд╕े рдк्рд░рднाрд╡िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।


  • рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдпुрд╡ाрд╡рд╕्рдеा 20 рд╡рд░्рд╖ рд╕े 30 рд╡рд░्рд╖ рддрдХ :- рдк्рд░ाрд░ंрднिрдХ рдпुрд╡ाрд╡рд╕्рдеा рдХिрд╢ोрд░ाрд╡рд╕्рдеा рдХे рдмाрдж рдЕрдЧрд▓े рдЕрд╡рд╕्рдеा рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХुрдЫ рдХिрд╢ोрд░ाрд╡рд╕्рдеा рдХे рд▓िрдП рд╣ुрдП рд╣ोрддा рд╣ै рддो рдХुрдЫ рдЧुрдб़ рдпुрд╡ाрд╡рд╕्рдеा рдХे рдзाрд░рдг рдХिрдП рд╣ोрддा рд╣ै рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрдиी рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЬिрдо्рдоेрджाрд░ी рдФрд░ рдЬрд╡ाрдмрджेрд╣ी рдХो рд▓ेрдХрд░ рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рд╕ोрдЪрдиा рдЖрд░ंрдн рдХрд░рддा рд╣ै рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рд╡िрднा рдЬैрд╕े рдорд╣рдд्рд╡рдкूрд░्рдг рд╕ंрдмंрдз рдХा рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рд╕рдоाрдЬ рдХे рдЕрди्рдп рдЕрдкेрдХ्рд╖ाрдУं рдХे рдк्рд░рддि рдЧंрднीрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।


  • рдк्рд░ौрдв़ाрд╡рд╕्рдеा 35 рд╡рд░्рд╖ рд╕े 60 рд╡рд░्рд╖ :- рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рдЬीрд╡рди рдоें рдпрд╣ рдЕрд╡рд╕्рдеा рд▓рдЧрднрдЧ рдордз्рдп рдоें рдкрдв़рддी рд╣ै рдЗрд╕ीрд▓िрдП рдЗрд╕े рдордз्рдп рд╡рд╕्рдеा рднी рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै। рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै рдФрд░ рдЕрдкрдиे рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХा рдкाрд▓рди рдкोрд╖рдг рдоें рдЕрдкрдиा рдЕрдзिрдХांрд╢ рд╕рдордп рд╡्рдпрддीрдд рдХрд░рддा рд╣ै рд╡्рдпрдХ्рддि рдкूрд░्рдг рд░ूрдк рд╕े рдПрдХ рдХ्рд░िрдпाрд╢ीрд▓ рд╕ाрдоाрдЬिрдХ рдЗрдХाрдИ рдХे рд░ूрдк рдоें рдХाрд░्рдп рдХрд░рддा рд╣ै । рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддिрд╡िрднिрди्рди рдк्рд░рдХाрд░ рдХे рд╕рдорд╕्рдпाрдУं рдХी рдк्рд░рдХृрддि рдХो рд╕рдордЭ рдХрд░ рдЙрдирдХा рд╣рд▓ рдиिрдХाрд▓рдиे рдХे рдХौрд╢рд▓ рдХो рднी рд╡िрдХрд╕िрдд рдХрд░рддा рд╣ै।

  • рд╡ृрдж्рдзा рд╡рд╕्рдеा 60 рд╡рд░्рд╖ рдпा рдЙрд╕рд╕े рдЕрдзिрдХ :- рдЬрдм рд╡्рдпрдХ्рддि 60 рд╡рд░्рд╖ рд╕े 65 рд╡рд░्рд╖ рдоें рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рддा рд╣ै рддो рд╡िрд╢्рд╡ рдХे рдЕрдзिрдХांрд╢ рд╕ंрд╕्рдХृрддिрдпों рдоें рд╕े рд╡ृрдж्рдзि рдХे рд░ूрдк рдоें рдоाрди्рдпрддा рджी рдЬाрддी рд╣ै। рдЗрд╕ рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХрдордЬोрд░ рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдзीрд░े-рдзीрд░े рдЕрди्рдп рд▓ोрдЧों рдкрд░ рдиिрд░्рднрд░ рд╣ोрдиे рд▓рдЧрддा рд╣ै рддрдеा рдЗрд╕ी рдЕрд╡рд╕्рдеा рдоें рд╡्рдпрдХ्рддि рдХा рдЬीрд╡рди рд╕рдоाрдк्рдд рд╣ो рдЬाрддा рд╣ै।



Watch Our This Notes Explanation Video on Youtube


Popular posts from this blog

DU SOL NCWEB 6th Semester GE English Life and Literature Question and Answers Explain | SOL Exam 2025

DU SOL NCWEB 6 th Semester NEP GE English Life and Literature Chapter Important Question and Answer Explain   Unit I: Tuesdays with Morrie Question 1: How does Mitch Albom’s memoir, Tuesdays with Morrie, explore the theme of learning to die in order to live? Answer: Introduction: Mitch Albom’s memoir, Tuesdays with Morrie, delves deeply into the theme of learning to die in order to live. Through the narrative of Morrie Schwartz’s battle with ALS and his weekly conversations with his former student, Mitch Albom, the book illustrates how confronting mortality can lead to a more fulfilling and meaningful life. Main Points / Parts: Morrie’s Acceptance of Death: Morrie Schwartz, a sociology professor at Brandeis University, is diagnosed with ALS, a terminal illness. Instead of succumbing to despair, Morrie embraces his condition as a final sociological study on death and life. He transforms his suffering into a teaching opportunity, inviting Mitch to his home fo...

HIndi A 4th Semester Unit 1 chapter 1 (рд╣िंрджी рдЧрдж्рдп рдХा рдЙрдж्рднрд╡ рдФрд░ рд╡िрдХाрд╕) DU/SOL/NCWEB/IGONU

  4th Semester 2nd Year Hindi A    Unit-1 Chapter 1

Bestsellers and Genre Fiction 5th Semester English Unit 2 The Immortals of Meluha: Amish Tripathi Notes DU SOL NCWEB

5th Semester DU SOL NCWEB English: Bestsellers and Genre Fiction Unit - 2 The Immortals of Meluha: Amish Tripathi